HỎI ĐÁP VỀ LOÃNG XƯƠNG

Tư vấn trực tuyến: “Phòng ngừa và điều trị loãng xương” (Thanhniên online)

Loãng xương là bệnh làm suy yếu sức mạnh của toàn khung xương, ảnh hưởng lớn tới chất lượng cuộc sống của số đông người có tuổi, đặc biệt là phụ nữ.

Biến chứng nặng nề của bệnh là gây ra gãy xương, đặc biệt là gãy cổ xương đùi, cột sống, và gây thoát vị đĩa đệm không những làm tàn phế mà còn tăng nguy cơ tử vong cho người bệnh.

Hiện nay, loãng xương được xem là một “bệnh dịch âm thầm” lan rộng khắp thế giới, và ngày càng có xu hướng gia tăng  trở thành gánh nặng cho cộng đồng.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, bệnh loãng xương đứng thứ hai trên thế giới sau bệnh tim mạch. Để hiểu thêm về bệnh này vào lúc 14 giờ 30 ngày 26.4, Thanh Niên Online kết hợp với Công ty cổ phần Dược phẩm SAVI  tổ chức chương trình tư vấn trực tuyến: “PHÒNG NGỪA VÀ ĐIỀU TRỊ LOÃNG XƯƠNG

Khách mời tham gia buổi tư vấn:

• Thạc sĩ, bác sĩ Tăng Hà Nam Anh – Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Phó giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Thực nghiệm, ĐH Y Dược TP.HCM.

• Dược sĩ Nguyễn Hữu Minh, • Dược sĩ Phạm Hữu Huy – Công ty cổ phần Dược phẩm SAVI (Savipharm)

Sau đây là phần Tư vấn trực tuyến:

1-Hỏi: Bác sĩ Anh ơi cho em hỏi những triệu chứng thường gặp của bệnh loãng xương và cách phòng bệnh hiệu quả nhất. cảm ơn BS.

(Minh Minh (Hà Nội)

-ThS BS Nam Anh trả lời:
Loãng xương thường không có triệu chứng cho đến khi có những biến chứng xảy ra như: gãy lún đốt sống, gãy đầu dưới xương quay, gãy cổ xương đùi. Có những trường hợp bệnh nhân khi lớn tuổi tự nhiên thấy mình lùn đi vì các đốt sống bị lún từ từ.
Loãng xương là một quá trình làm giảm mật độ xương và phá hủy vi cấu trúc xương diễn ra từ từ trong nhiều năm. Mật độ đỉnh của xương khi ở độ tuổi 20-25 tuổi ảnh hưởng rất lớn đến quá trình loãng xương. Nếu chúng ta tạo được một mật độ xương cao khi còn trẻ thì lúc về già sẽ giảm nguy cơ loãng xương. Việc này cũng giống như chúng ta để dành tiền cho lúc về già. 
Vì vậy, phòng ngừa bệnh loãng xương cần phải bắt đầu từ khi chúng ta còn trẻ, bằng việc cung cấp đầy đủ can-xi, vitamin D, tập thể dục thể thao, tránh lạm dụng bia rượu.

ThS BS Tăng Hà Nam  Anh (trái) trả lời các thắc mắc của bạn đọc – Ảnh: Thanh Hải

Đối với những người già, nhất là phụ nữ khi bắt đầu rối loạn kinh nghiệm thì nên đi đo mật độ xương. Theo đó sẽ cung cấp thêm can-xi cần thiết cho cơ thể, nếu cần thì có thể dùng các loại thuốc điều trị loãng xương.
Chú ý cần vận động, phơi nắng. 

2-Hỏi:  Mẹ tôi (65 tuổi) bị đau lưng nhiều năm, ngày càng nặng. Đi khám, BS chẩn đoán bị thoát vị đĩa đệm, loãng xương và cho uống Meloxicam, Calci-D và Alendronat. Đọc hướng dẫn sử dụng, được biết Alendronat sau khi uống, BN phải ngồi ít nhất 30 phút nhưng mẹ tôi lại đau lưng nhiều, không ngồi lâu được. Xin hỏi có thuốc nào khác thay thế không ?

Lê Thanh Ngọc (514 Lũy Bán Bích, Tân Phú)

-DS Minh trả lời: 
Có thể mẹ của bạn đang sử dụng Alendronat dạng viên nén, với viên nén Alendronat chỉ định sử dụng là phải ngồi im 30 phút sau khi uống để tránh tác dụng phụ kích ứng thực quản và dạ dày, trong trường hợp viên nén bị dính vào thành thực quản và tránh trường hợp bị trào ngược dịch vị dạ dày gây kích ứng thực quản tạo ra cảm giác nóng rát, buồn nôn.

Để khắc phục tác dụng phụ trên bạn có thể dùng viên nén sủi Alendronat. Cách sử dụng của viên nén này như sau: Hòa tan viên thuốc vào trong 1 ly nước cho tan hoàn toàn rồi uống như vậy sẽ tránh được hiện tượng là viên thuốc bị dính vào thành của thực quản, loại bỏ được các tác dụng phụ như gây nóng rát thực quản, kích ứng dạ dày và việc hấp thu của thuốc rất nhanh nên không cần thiết phải ngồi 30 phút sau khi uống viên nén sủi Alendronat.

3-Hỏi: Mẹ tôi năm nay 66 tuổi, đi đo độ loãng xương ở bệnh viện được cho biết là bị loãng xương nhiều nhưng không được cho toa thuốc để điều trị. Xin dược sĩ tư vấn cho tôi biết mẹ tôi dùng loại thuốc nào tốt nhất để điều trị loãng xương nhưng không gây tăng canxi máu. Xin cám ơn!

Hoàng Tùng (Đồng Nai)

-DS Huy trả lời:
Để điều trị loãng xương, chúng ta cần bổ sung can-xi và làm chậm quá trình tiêu xương. 
Hiện nay trên thị trường có rất nhiều thuốc để bổ sung can-xi và làm chậm quá trình tiêu xương, cụ năm nay 66 tuổi nên dùng các chế phẩm viên sủi để dễ hấp thu và tiện cho sử dụng. 
Để làm chậm quá trình tiêu xương, chúng ta dùng Alendronate viên nén sủi, thuốc này có bán tại các nhà thuốc. Khi sử dụng, cụ hòa tan viên nén sủi trong 150 ml nước để uống, sau đó uống thêm 50 ml nước sôi để nguội. 
Ngoài ra, để bổ sung can-xi, cụ nên dùng can-xi viên sủi có bán tại các nhà thuốc.

4-Hỏi: Xin hỏi BS Anh các yếu tố nào để nhận biết được bệnh loãng xương? Xin cảm ơn BS.

Tuấn Bình (Cần Thơ)

-ThS BS Nam Anh trả lời: 
Loãng xương là tình trạng giảm mật độ xương và phá hủy vi cấu trúc của xương, làm giảm sức mạnh của bộ xương.
Loãng xương thường không có triệu chứng cho đến khi có biến chứng xảy ra như bị gãy lún cột sống, gãy cổ xương đùi, gãy đầu dưới xương quay.
Như vậy, nếu mỗi năm, chúng ta thấy mình lùn đi hoặc bị khòm, gù lưng thì chứng tỏ mình đang bị loãng xương.
Nếu như chúng ta chỉ té rất nhẹ nhưng cũng bị gãy xương thì chứng tỏ bộ xương đang có vấn đề.
Trong các trường hợp này, bạn cần đi đo mật độ xương để kiểm tra xương có bị loãng hay không.

5-Hỏi:  Tôi năm nay 60 tuổi, tập thể dục thường xuyên, sức khỏe khá tốt. Vậy tôi có nên đi kiểm tra bệnh loãng xương không?

Trần Thị Ảnh (Tiền Giang)

-DS Huy trả lời:
Ở lứa tuổi này, rất dễ bị loãng xương nên đề nghị bác nên đi đo độ loãng xương để có chế độ bổ sung can-xi.

6-Hỏi: Ngoài loãng xương tôi còn bị bệnh tim và tôi đang dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Nhân buổi tư vấn này, dược sĩ có thể cho tôi biết các loại thuốc phổ biến điều trị 2 căn bệnh của tôi. Tôi cám ơn!

Lê Hồng Minh (Bình Dương)

-DS Huy trả lời:
Về bệnh tim, theo tôi bạn nên tuân theo sự chỉ định của bác sĩ tim mạch. Tôi chỉ gợi ý bạn để phòng ngừa và điều trị loãng xương thì bạn nên sử dụng thuốc làm chậm quá trình tiêu xương và bổ sung thêm can-xi. 
Lưu ý không nên dùng thuốc điều trị loãng xương và bệnh tim chung một lần.

7-Hỏi:  Xin BS Anh có thể cho biết điều trị và chăm sóc bệnh loãng xương như thế nào? Cảm ơn BS.

Minh Hoài (Bình Phước)

-ThS BS Nam Anh trả lời
Điều trị bệnh loãng xương là một quá trình rất lâu dài. Điều trị loãng xương kết hợp hai phần là thuốc và các chế độ không thuốc.
Thuốc điều trị loãng xương bao gồm các thuốc chống hủy xương, trong đó, thuốc đầu tay là Alendronate, can-xi, vitamin D.
Phần không thuốc bao gồm:
– Bổ sung các thực phẩm giàu can-xi như sữa và các chế phẩm từ sữa, rau xanh, thịt cá; phơi nắng, tập thể dục mỗi ngày.
– Tránh các yếu tố làm mất can-xi và gây loãng xương như thuốc Corticoide, bia rượu.
– Điều trị triệt để các bệnh gây ra loãng xương như: cường tuyến giáp, tiểu đường, suy thận.
– Thêm vào đó, chăm sóc người bị loãng xương cần phải chú ý phòng tránh té ngã, nhất là ở trong nhà tắm và các bậc cầu thang là những nơi người già dễ bị té ngã nhất.

8-Hỏi: Thưa bác sĩ Anh, tôi nghe nói nhiều người vì sợ bị loãng xương nên tích cực uống sữa, uống thuốc bổ sung canxi và ăn hải sản sẽ dẫn đến thừa canxi và vôi hóa cột sống. Điều này có đúng không? Cảm ơn.

Phương Nguyên (Hà Nội)

-ThS BS Nam Anh trả lời: 
Trước hết, xin trả lời về vấn đề vôi hóa cột sống (hay còn gọi là gai cột sống): Đây là quá trình lão hóa và lắng tụ can-xi trên các dây chằng của cột sống. Sự lắng tụ can-xi trên các dây chằng không liên quan đến vấn đề cung cấp quá nhiều can-xi cho cơ thể như mọi người lầm tưởng.
Hơn nữa, can-xi khi được cung cấp dưới dạng thuốc hay dạng thực phẩm khi vào đường ruột chỉ hấp thụ một phần, còn phần lớn sẽ được thải ra ngoài.
Do đó, nếu chúng ta uống sữa, uống thuốc bổ sung can-xi hay ăn quá nhiều hải sản thì cũng không bao giờ dẫn đến việc thừa can-xi.

9-Hỏi:  Tôi nghe nói bước vào tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh, người phụ nữ thường gặp nguy cơ gãy xương do loãng xương. Vậy, người phụ nữ giai đoạn này cần làm gì để ngăn ngừa loãng xương?

Trần Thị Mai (TP.HCM)

-DS Huy trả lời:
Để ngăn ngừa loãng xương, chúng ta cần bổ sung dinh dưỡng bằng các thức ăn có chứa nhiều can-xi, sử dụng các chế phẩm làm chậm quá trình tiêu xương và dùng thuốc bổ sung can-xi. 
Để dễ sử dụng, chị nên sử dụng thuốc bổ sung can-xi dạng viên nén sủi.

10-Hỏi:  Xin DS cho tôi biết một vài loại thuốc điều trị loãng xương hiện có trên thị trường. Theo bác sĩ thì loại thuốc nào tốt và ít tác dụng phụ? Cám ơn DS.

Đinh Văn Tráng (Cần Thơ)

-DS Minh trả lời: 
Các loại thuốc điều trị bệnh loãng xương trên thị trường được chia thành các nhóm như sau:
1. Bổ sung can-xi và vitamim D…
2. Nhóm thuốc bổ sung nội tiết tố: estrogen, testosteron…
3. Các thuốc chống loãng xương nhóm: Biphosphate: như alendronate…

Theo các BS chuyên khoa thì thuốc đầu tay trong việc điều trị bệnh loãng xương hiện nay là Alendonate. Thuốc Alendonate hiện nay có 2 dạng là viên nén Alendonate và viên nén sủi Alendonate. Viên nén Alendonate khi uống thì nó có thể sẽ bị dính ở thực quản gây ra cảm giác nóng rát, loét thực quản, do vậy khi uống viên nén Alendonate phải uống với nhiều nước và ngồi thẳng 30 phút để thuốc rớt xuống dạ dày và hấp thu hoàn toàn. 

Viên nén cũng khó sử dụng cho người già, người bị hẹp thực quản do 2 đối tượng này có phản xạ co giãn thực quản kém nên khó uống viên nén Alendonate.

Viên nén sủi Alendonate có tiện lợi nhiều hơn viên nén Alendonate vì viên nén sủi Alendonate được hòa tan hoàn toàn trước khi uống nên tránh được tình trạng dính viên thuốc trên thành thực quản, không gây ra cảm giác nóng rát thực quản, loét thực quản, dễ dàng sử dụng cho người cao tuổi cũng như người bị hẹp thực quản.

11-Hỏi:  Bệnh loãng xương và bệnh xương thủy tinh có liên quan với nhau hay không? Xin cảm ơn BS Anh.

Minh Hưng (TP.HCM)

-ThS BS Nam Anh trả lời: 
Bệnh loãng xương và bệnh xương thủy tinh không liên quan gì đến nhau.
Bệnh loãng xương là do giảm mật độ xương và suy yếu vi cấu trúc của xương.
Trong khi đó, bệnh xương thủy tinh là do collagen cấu tạo nên xương không được bình thường.
Có thể hình dung bệnh loãng xương là một trụ bê-tông đã bị rút bớt xi-măng và sắt. 
Còn bệnh xương thủy tinh là ngay từ ban đầu, người ta đã thay xi-măng bằng cát và sắt được thay bằng cọc tre.
Hai bệnh này chỉ có điểm giống nhau ở chỗ là đều dễ bị gãy xương.

12-Hỏi:  Xin hỏi BS tôi năm nay 49 tuổi, bị bệnh thấp khớp, phải thường xuyên dùng thuốc glucosamine. Xin BS cho biết, có mối liên hệ nào giữa bệnh khớp và bệnh loãng xương hay không? Tôi có nên vừa uống thuốc trị khớp vừa uống bổ sung can-xi hay không?

Văn Nhân (Bình Thuận)

-ThS BS Nam Anh trả lời: 
Dựa trên tuổi và câu hỏi của bạn, chúng tôi đoán rằng bạn đang bị thoái hóa khớp.
Bệnh loãng xương và thoái hóa khớp chỉ có mối liên hệ duy nhất là xảy ra ở người lớn tuổi.
Việc uống thuốc điều trị khớp và bổ sung can-xi thì không có chống chỉ định nên bạn có thể dùng hai thứ cùng một lúc.

13-Hỏi:  Xin hỏi BS Anh khi lớn tuổi có nhất thiết phải uống sữa có canxi mới chống được bệnh loãng xương hay không? Vậy sữa bình thường chẳng lẽ không có canxi hay sao?

Minh Quang (Cần Thơ)

-ThS BS Nam Anh trả lời: Bạn hỏi rất đúng, người lớn tuổi thì không nhất thiết là phải uống sữa có can-xi.
Bạn có thể cung cấp can-xi cho cơ thể bằng nhiều đường khác nhau như các sản phẩm của sữa (như pho-mát), thịt, cá, trứng, rau; uống các loại thuốc can-xi.
Sữa bình thường cũng có can-xi nhưng tùy vào từng độ tuổi mà người ta sẽ có từng loại sữa thích hợp. 
Đối với những loại sữa cho người già, thông thường nhà sản xuất sẽ loại bỏ các chất béo và cung cấp can-xi nhiều hơn.

14-Hỏi: Hiện nay, tỷ lệ người mắc bệnh loãng xương ở Việt Nam là bao nhiêu? Thường tập trung ở nam hay nữ và ở độ tuổi nào? Cảm ơn BS Anh.

Minh Anh (Quãng Ngãi)

-ThS BS Nam Anh trả lời: 
Hiện tại, Việt Nam không có con số thống kê chính xác về bệnh loãng xương nhưng giới y khoa ước chừng có khoảng 2,8 triệu người Việt Nam bị bệnh loãng xương. 
Theo các mô hình dự báo của Tổ chức Y tế Thế giới thì con số này sẽ còn tăng lên.
Loãng xương hay xảy ra ở nữ khi vào độ tuổi bắt đầu mãn kinh (thông thường từ 45 tuổi trở lên), nam giới vẫn có thể bị loãng xương nhưng có độ tuổi cao hơn. 
Ngoài ra, những người bị cắt hai buồng trứng, tiểu đường, suy thận hay dùng Corticoide lâu dài thì sẽ có nguy cơ loãng xương ở tuổi trẻ hơn.

15-Hỏi:  Xin hỏi để đề phòng chống bệnh loãng xương, chúng ta cần có chế độ ăn uống ra sao? Cảm ơn.

Thanh Quý (Vũng Tàu)

-DS Minh trả lời: 
Để phòng chống bệnh loãng xương chúng ta cần phải thực hiện các vấn đề sau:

1. Về chế độ dinh dưỡng: Phải sử dụng các sản phẩm giàu can-xi như: uống sữa, ăn các sản phẩm từ sữa như bơ, phomai, ăn các loại rau quả giàu can-xi như đậu nành, các loại tôm cua… Bên cạnh đó thì phải hạn chế các loại thức uống gây mất can-xi như bia, rượu, cafe, thuốc lá…

2. Vận động: phải thường xuyên vận động nhẹ như chạy bộ, đi bộ, đạp xe… sự vận động sẽ giúp cho sự trao đổi chất trong xương tốt hơn và xương chắc hơn.

3. Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời: Khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời thì da sẽ tổng hợp vitamin D. Vitamin D cần thiết cho việc vận chuyển và hấp thu can-xi từ thức ăn ở ruột vào máu và xương. Vitamin D tạo ra dưới ánh sáng mặt trời cung cấp cho cơ thể từ 50 – 70 % như cầu vitamin D cho cơ thể. 
Thời gian tiếp xúc với ánh nắng tốt nhất là từ 7 -9 giờ sáng.

16-Hỏi:  Xin chào bác sĩ Nam Anh, em mới mang thai lần đầu, nhưng em lại kỵ mùi tanh của cá, khi mang thai em bị thiếu canxi mặc dù em vẫn uống thuốc tăng cường canxi nhưng vẫn không đủ. Vậy có loại thực phẩm nào giúp em cải thiện tình trạng thiếu canxi không? Và khi sinh em bé ra liệu em bé có bị bệnh loãng xương không xin BS cho biết, cảm ơn.

Hoàng Oanh (TP.HCM)

-ThS BS Nam Anh trả lời: 
Trong trường hợp của bạn, bạn có thể dùng thêm các chế phẩm giàu can-xi như sữa, các chế phẩm từ sữa, các viên thuốc can-xi dưới dạng viên sủi.
Bạn có thể an tâm rằng em bé khi sinh ra sẽ không bị loãng xương.

17-Hỏi:  Chào BS, tôi năm nay 50 tuổi làm việc văn phòng, nhưng tối ngủ thấy hơi đau vùng thắt lưng, tôi có đi khám Bs chụp Xquang kết quả là cột sống có vôi, dạng nhẹ, tôi không có uống thuốc điều trị nhưng có đi tập thể dục hàng ngày. Như vậy có thể hết đau lưng không hay phải đi BS để điều trị vì tôi có biết là thuốc giảm đau chống chỉ định với người đau dạ dày. Có phải tôi bị loãng xương không và bây giờ mới bắt đầu uống sữa thì có tác dụng gì không xin BS tư vấn dùm tôi . Xin chào và chúc sức khỏe BS.

Thuyvi (59 Truong Son, P.2, Q.TB, TP.HCM)

-ThS BS Nam Anh trả lời: 
Xin trả lời bạn là đau lưng và loãng xương thì không có liên quan với nhau.

Thông thường thì những người làm việc ở tư thế ngồi lâu, đứng lâu hay khom lưng sẽ hay bị đau lưng do các thành phần của cột sống bị căng cứng ở một tư thế.

Đôi khi các bạn đi chụp phim sẽ được bác sĩ chỉ cho thấy gai cột sống. Điều này không có nghĩa là bạn bị loãng xương hay thừa can-xi mà chỉ có nghĩa là các dây chằng cột sống đang bị thoái hóa.

Điều trị đau lưng bao gồm nhiều yếu tố: thuốc, tập vật lý trị liệu, vận động thể thao, chỉnh lại các tư thế ngồi và đứng.

Bạn nên đi khám bác sĩ chuyên về cơ xương khớp và chấn thương chỉnh hình để có hướng dẫn điều trị đúng đắn.

Việc cung cấp can-xi cho cơ thể bằng cách uống sữa hay thuốc không bao giờ là muộn ở bất kỳ lứa tuổi nào. Do đó, bạn cứ tiếp tục dùng sữa hoặc các loại thuốc cung cấp can-xi.

 (còn tiếp)

Scroll to Top